צייט: זייגערס, יארן און תקופות

הקדמה

„לכל זמן ועת לכל חפץ“ – דער נומער איז געווידמעט דער צייט: דעם זייגער אויף דער וואנט, דעם לוח, די יארן פון א מענטשנס לעבן און די תקופות פון דער היסטאריע. אין דער וואך וואס די וועלט ציילט אראפ די לעצטע טעג פונעם יאר, האבן מיר געזוכט אין די ארכיוון וואס מען האט געשריבן וועגן צייט.

אינעם הויפט־ארטיקל פרעגט „לולקע-ציבעך“ א פשוטע קשיא וואס האט נישט קיין פשוטן תירוץ: וואס איז צייט בעצם, אויב מען נעמט אוועק דעם זייגער און דעם לוח? אינעם שמועס פון דער וואך פרעגט „מנחם ציון“ אין וועלכער תקופה מען וואלט געוואלט לעבן, און די ליינער פארן אהין און צוריק – פון אטען און שפאניע ביזן מיטלאלטער, פוילן פאר דער מלחמה און הונדערט יאר אין דער צוקונפט.

„ונבנתה העיר“ דערקלערט מיט א משל פון צוויי פרעזידענטן אויף א באן פארוואס „אין דער זעלבער רגע“ איז נישט אזוי פשוט, און פארוואס א זייגער וואס פארט לויפט שטייטער. „זוכער“ רעכנט אויס דעם חילוק פון 164 יאר צווישן דעם חשבון פון חז"ל און דעם חשבון פון די היסטאריקער, און דער עולם ברענגט פארשידענע וועגן ווי אזוי צו פארשטיין אים. „דריידל“ טיילט איין דאס לעבן אין צענדליגער יארן און פרעגט ווען דער בליענדער עלטער איז; „ליטוואק פון בודאפעסט“ בלעטערט אין צייטונגען פון הונדערט יאר צוריק; און „זאלצוואסער“ שרייבט א בריוו צו זיין זייגערל – און באקומט א תשובה.

אין די פערל: וואס מען האט געטון מיט דער צוגעלייגטער שעה, דער סוף פון דער וועלט וואס איז נישט געקומען, און א בלאגער וואס האט נישט קיין צייט. אין „היינט מיט . . . יאר צוריק“: די באליבטסטע שרייבער אויף היידפארק אין 2003, און א שמועס פון 2014 ווער עס איז א חכם.

אלע שטיקלעך זענען אויסגעקליבן און מגיה געווען; וואו מען האט פארקירצט, איז עס אנגעצייכנט. די פולע מקורות געפינט איר אויפן לעצטן בלאט.