אויסגעקליבן פון די אידישע ארכיוון · מגיה געווען · צוויי מאל א וואך
דער דעקל
נומער 21
דאנערשטאג, כ"א טבת תשפ"ז · 31סטן דעצעמבער 2026

פרשת שמות

27 זייטן

הקדמה

טייערע לייענער,

די וואך הייבן מיר אן א נייעם חומש – ספר שמות. „ואלה שמות בני ישראל הבאים מצרימה“: די שבטים זענען נפטר געווארן, „ויקם מלך חדש“, און א פאלק פון גאסטן ווערט א פאלק פון שקלאפן. אבער אין דער זעלבער סדרה ווערט משה רבינו געבוירן, אויפגעצויגן אין פרעה'ס פאלאץ, און ביים סנה וואס ברענט און ווערט נישט פארברענט הערט ער: „שלח נא ביד תשלח“.

אין אונזער הויפט־ארטיקל לייענט „חכם-לב“ די ערשטע פסוקים פון ספר שמות מיט דעם רמב"ן, און ווייזט ווי פרעה פירט זיין פאלק טריט נאך טריט פון „הבה נתחכמה לו“ ביז „היאורה תשליכוהו“. אויף היידפארק האט מען אין תשס"ו געזוכט דעם נאמען פון יוכבד'ס מוטער, גערעכנט ווי אלט יוכבד איז געווען ביי מרים'ס געבורט, און פארציילט די מעשה פונעם מלך וואס האט געשיקט א מאלער צו משה רבינו. אין „תורה און וויסנשאפט“ גייען מיר מיט „ונבנתה העיר“ צו די ארכעאלאגישע געפינסן פון דער תקופה פון שעבוד מצרים: ציגל מיט שטרוי, א קנעכט־ליסטע, און אן ארבעטער־שטעטל וואס מען האט פארלאזט בחפזון.

מיט פרשת שמות הייבן אן די שובבי"ם־וואכן, און אסאך פרובירן צו זיין מעביר סדרה שנים מקרא ואחד תרגום. אין „הלכה למעשה“ קריגט מען זיך: יעדן טאג א ביסל, אדער אלעס אויף איינמאל פרייטאג? מארגן, כ"ב טבת, איז די יארצייט פון ר' מיכל'ע פון נתניה, און אין „אנשי שם“ פארציילן די שרייבער פון זיין צדקה, זיינע דרשות און זיינע חנוכה־ליכט. און אין „א שמייכל“ קומט א ישיבה־בחור אהיים פון אילת… דערצו קומען די פעסטע קאלומס: „יארצייטן פון דער וואך“, „פערל פון די ארכיוון“, „היינט מיט . . . יאר צוריק“ און „די תגובה פון דער וואך“.

ביי יעדן שטיק שטייט פון וועלכן ארכיוו עס קומט, דער ניק פונעם שרייבער, און ווען עס איז געשריבן געווארן. די ווערטער זענען זייערע; מיר האבן מגיה געווען דעם אויסלייג און די גראמאטיק, און וואו מיר האבן עפעס אויסגעלאזט, שטייט „[פארקירצט]“.

א גוט שבת, א גוט וואך, און א גוטן חודש – שבת מברכים חודש שבט!

אינהאלט און מקורות

עיון אין דער סדרה

פרעה, דער פאליטיקאנט

חכם-לב
קאווע שטיבל · 19טן יאנואר 2017 · מקור
שמועסן אויף דער סדרה

די מוטער פון יוכבד, ששה בכרס אחד, און א בילד פון משה רבינו

קרעמער, פענסטער, יאנאש און אנדערע
היידפארק · 15טן–26סטן יאנואר 2006 · מקור
הלכה למעשה

שנים מקרא ואחד תרגום – „כל המוסיף גורע“?

ברסלבער, דעת תורה, העלא און אנדערע
קאווע שטיבל · 16טן דעצעמבער 2013 – 27סטן דעצעמבער 2015 · מקור
תורה און וויסנשאפט

ילפינן יציאה ממציאה: שעבוד מצרים אין ליכט פון דער ארכעאלאגיע

ונבנתה העיר
קאווע שטיבל · 6טן אפריל 2015 · מקור
אנשי שם · כ"ב טבת

ר' מיכל'ע פון נתניה – א גוטער איד פון דעם אמאליגן טיפ

שמעקעדיג, עדיאל, Kool man און אנדערע
קאווע שטיבל · 13טן–15טן יאנואר 2015 · מקור
א שמייכל

א בחור אין אילת

smart
קאווע שטיבל · 7טן–9טן יאנואר 2015 · מקור

לייענען דא

עפנט דעם PDF