אויסגעקליבן פון די אידישע ארכיוון · מגיה געווען · צוויי מאל א וואך
דער דעקל
נומער 26
מאנטאג, י' שבט תשפ"ז · 18טן יאנואר 2027

נאטור און ט"ו בשבט: ביימער, חיות, פייגל און קאנטרי

28 זייטן

הקדמה

„כי האדם עץ השדה“ – דער מענטש איז ווי א בוים פונעם פעלד. דעם שבת קומט ט"ו בשבט, דער ראש השנה פאר די ביימער, און דערפאר איז דער נומער געווידמעט דער נאטור: ביימער און וועלדער, חיות און פייגל, און אביסל קאנטרי.

אינעם הויפט־ארטיקל פרעגט „הוגה“ צי א פרומער איד דארף זיך אנגיין וואס עס טוט זיך מיט די וועלדער און מיטן מיסט, און ער ענטפערט מיט דער מצוה פון „בל תשחית“ – פונעם רמב"ם און ספר החינוך ביזן רש"ר הירש – און מיט פראקטישע עצות פאר יעדער שטוב. אינעם שמועס פון דער וואך גיבט „בדחן“ צו אז ער האט מורא פאר הינט, און די ליינער טיילן זיך מיט עצות, קמיעות און זכרונות.

„יידל“ ברענגט נייע מינים חיות און געוויקסן וואס מען האט אנטדעקט אין 2012, פון א מאלפע וואס ניסט ווען עס רעגנט ביז א ווארעם טיף אונטער דער ערד. „אמת וצדק“ גייט נאך די מקורות פונעם גולם פון פראג און פרעגט צי ער האט טאקע עקזיסטירט. א וויליאמסבורגער אינגערמאן פארט מיט דער פאמיליע אין קאנטרי און פירט א טאגבוך – מיט מוריטשקעס, פליגן און רעגן. „moshav zekeinim“ דערציילט די רוסישע מעשה פונעם פייער־פויגל, און ווי סטראווינסקי האט זי געמאכט פאר א באלעט. צום סוף פירט „חבקוק הנביא“ א מלחמה מיט א שווארצער קאץ אין דער סוכה.

אין די פערל: מענטשן וואס גלייבן אז פייגל עקזיסטירן נישט, א דאנערשטאג נאכט הינטערן באנגעלאו, און א ליד פון ביימער וואס שטייען צוזאמען. אין „היינט מיט . . . יאר צוריק“: א לעצט שטיקל פיש וואס קיינער וויל נישט אויסעסן (2006), און אן אסיפה פון מוריטשקעס וואס האבן מורא פאר א „לעדערנער מגיפה“ (2013).

אלע שטיקלעך זענען אויסגעקליבן און מגיה געווען; וואו מען האט פארקירצט, איז עס אנגעצייכנט. די פולע מקורות געפינט איר אויפן לעצטן בלאט.

אינהאלט און מקורות

הויפט־ארטיקל

גיי גרין!

הוגה
קאווע שטיבל · 5טן מאי 2016 · מקור
א שמועס פון דער וואך

ווי אזוי גייט מען זיך אום מיט א הונט?

בדחן, קינות גירושין, יאיר און אנדערע
קאווע שטיבל · 5טן–10טן יוני 2013 · מקור
וויסנשאפט · נאטור

נייע באשעפענישן

יידל, יאיר און אנדערע
קאווע שטיבל · מאי 2012 – יאנואר 2013 · מקור
היסטאריע

דער גולם פון פראג: אן אמת׳ע געשיכטע אדער פיקציע?

אמת וצדק
קאווע שטיבל · 2טן–4טן אפריל 2023 · מקור
איבערלעבונגען

אוועק אין קאנטרי

hutkh, נאטורליך
היימישע שטותים / היידפארק · 5טן–9טן אויגוסט 2005 · מקור
קולטור · מוזיק

דער פייער־פויגל

moshav zekeinim, ירא שמים
קאווע שטיבל · 8טן–10טן אקטאבער 2015 · מקור
הומאר

מיין מלחמה מיט דער שווארצער קאץ

חבקוק הנביא
קאווע שטיבל · 13טן אקטאבער 2014 · מקור
קורץ און שארף

פערל פון די ארכיוון

ליטוואק פון בודאפעסט, Ben Ami, zaltzvaser און אנדערע
קאווע שטיבל, א וועלט מיט וועלטעלעך, זאלצוואסער
היסטאריע

היינט מיט . . . יאר צוריק

RebMechel, zaltzvaser
היידפארק, זאלצוואסער · 18טן יאנואר 2006, 2013 · מקור
די תגובה פון דער וואך

די תגובה פון דער וואך

שמואל הלוי
קאווע שטיבל · 23סטן מאי 2012 · מקור

לייענען דא

עפנט דעם PDF