אויסגעקליבן פון די אידישע ארכיוון · מגיה געווען · צוויי מאל א וואך
דער דעקל
נומער 29
דאנערשטאג, כ' שבט תשפ"ז · 28סטן יאנואר 2027

פרשת יתרו

24 זייטן

הקדמה

טייערע לייענער,

די וואך לייענען מיר פרשת יתרו. יתרו הערט וואס עס האט זיך געטון מיט די אידן און קומט צו משה'ן אין מדבר. ער זעט ווי זיין איידעם זיצט אליין און משפט'ט דאס פאלק פון אינדערפרי ביז ביינאכט, און גיט אים אן עצה: שטעל אוועק ריכטער, שרי אלפים און שרי מאות. דערנאך קומען די אידן צום בארג סיני. מען מאכט א גדר ארום דעם בארג, עס דונערט און בליצט, און דער אויבערשטער זאגט די עשרת הדברות.

„לכבוד שבת קודש“ שרייבט „זאלצוואסער“ איבער דעם לעצטן דיבור, „לא תחמוד“: וויאזוי היט מען זיך פון גלוסטן, און וואס לערנט אונז דער גדר ארום דעם בארג? אין „שמועסן אויף דער סדרה“ פרעגט „מאטי“ פארוואס מען האט געדארפט „כפה עליהם הר כגיגית“ נאכדעם וואס די אידן האבן שוין געזאגט „נעשה ונשמע“, און ער ענטפערט מיט א משל פון א רויטן לייט און א טיקעט. „לא תגנוב“ ברענגט אונז צום „הלכה־שמועס“: מעג מען קאפיען א פילם אדער א סידי? אין „תורה און וויסנשאפט“ זוכט מען פארוואס די גאנצע וועלט האלט זיבן טעג אין א וואך – פונעם אבן עזרא ביזן כוזרי.

שבת פרשת יתרו, כ"ב שבט, איז די יארצייט פונעם קאצקער רבי'ן. „דולה ומשקה“ שילדערט די לאנגע יארן ווען ער האט זיך פארשלאסן אין זיין צימער. אויף א לייכטערן טאן פרעגט מען אין קאווע שטיבל: ווי אזוי האט יתרו אויסגעזען? אין „היינט מיט . . . יאר צוריק“ שרייבט „לולקע־ציבעך“ וועגן סייגים, מיטן גדר ביי הר סיני אלס משל. דערצו קומען „פערל פון די ארכיוון“, די „יארצייטן פון דער וואך“ און „די תגובה פון דער וואך“.

ביי יעדן שטיק שטייט פון וועלכן ארכיוו עס קומט, דער ניק פונעם שרייבער, און ווען עס איז געשריבן געווארן. די ווערטער זענען זייערע; מיר האבן מגיה געווען דעם אויסלייג און די גראמאטיק, און וואו מיר האבן עפעס אויסגעלאזט, שטייט „[פארקירצט]“.

א גוט שבת, און האט הנאה פון לייענען!

אינהאלט און מקורות

לכבוד שבת קודש

עס גלוסט זיך – „לא תחמוד“ און דער גדר ארום דעם בארג

zaltzvaser
זאלצוואסער · 29סטן מאי 2016 · מקור
שמועסן אויף דער סדרה

„כפה עליהם הר כגיגית“ – פארוואס האט מען געדארפט צווינגען?

מאטי, יואב
קאווע שטיבל · 14טן–17טן מאי 2013 · מקור
הלכה־שמועס · לא תגנוב

מעג מען קאפיען א פילם? „קאפי רייט“ על פי הלכה

עמרם, קהל'ס נער, היימלינד, קורקלענד און אנדערע
קאווע שטיבל · 18טן–20סטן דעצעמבער 2023 · מקור
תורה און וויסנשאפט

פארוואס האט די גאנצע וועלט זיבן טעג א וואך?

מי אני, זיצער, אלבערט איינשטיין און אנדערע
קאווע שטיבל · 26סטן אפריל 2023 · מקור
אנשי שם · צו כ"ב שבט

רבי מענדעלע פון קאצק – די יארן פון „ימי ההסגר“

דולה ומשקה
קאווע שטיבל · 8טן יולי – 5טן אויגוסט 2015 · מקור
הומאר

ווי אזוי האט יתרו אויסגעזען?

לאוולי, וואלווי, berlbalaguleh און אנדערע
קאווע שטיבל · 20סטן–22סטן יאנואר 2022 · מקור
קורץ און שארף

פערל פון די ארכיוון

פאלאצ'ינטא, פאליטיקאנט, א חסיד פון ווילנא, בן נון, berlbalaguleh
קאווע שטיבל
היסטאריע

היינט מיט . . . יאר צוריק

יאיר, קאווע טרינקער, לולקע-ציבעך
קאווע שטיבל · 28סטן יאנואר 2013, 2014 · מקור
לוח

יארצייטן פון דער וואך

סקרן, Interesting man, כורמיזא
קאווע שטיבל, היידפארק · פעברואר 2017–2018; דעצעמבער 2004 · מקור
די תגובה פון דער וואך

די תגובה פון דער וואך

שמעון וואלף
קאווע שטיבל · 12טן יולי 2016 · מקור

לייענען דא

עפנט דעם PDF