פרשת כי תשא

הקדמה

טייערע לייענער,

די וואך לייענען מיר פרשת כי תשא. די פרשה הייבט זיך אן מיט א ציילונג: יעדער איד גיט א האלבן שקל, און נאר אזוי ווייסט מען וויפיל אידן עס זענען דא. דערנאך קומט דער חטא העגל, משה רבינו צעברעכט די לוחות, ער בעט רחמים און הערט די י"ג מדות, און ער קומט אראפ פונעם בארג מיט די צווייטע לוחות און מיט א שיינענדיג פנים.

אונזער הויפט־ארטיקל איז א שמועס פון הרב יונתן זאקס, וואס „קאווע טרינקער“ האט איבערגעזעצט אויף אידיש: פארוואס טאר מען נישט ציילן אידן גלייך, און פארוואס ציילט די תורה גראד דאס געבן? „משה געציל“ לייגט צו א ווארט וועגן די שקלים פון ישראל און די שקלים פון המן. אין „שמועסן אויף דער סדרה“ ברענגט „פאלאצ'ינטא“ א שארף ווארט פונעם קאצקער: וואס האבן זיי ביים עגל געזוכט, א נייעם רבי אדער א נייעם גאט? און אין „תורה און וויסנשאפט“ פרעגט מען: אויב מיר זענען אזא אלט פאלק, פארוואס זענען מיר אזוי ווייניג, און וואס קען די DNA אונז דערציילן?

„ושמרו בני ישראל את השבת“ שטייט אויך אין דער פרשה. אין „הלכה־שמועס“ רעדט מען וועגן אן עלעקטרישן קאר אום שבת: בלייבט נאך א מלאכה דאורייתא, אדער נאר השמעת קול און „אוושא מילתא“? כ"א אדר איז די יארצייט פונעם רבי ר' אלימלך פון ליזענסק. „שעפטל“ שילדערט זיין לעבן און משפחה, און דער עולם פרובירט אויסצורעכענען אין וועלכן יאר, און אין וועלכן אדר, ער איז נסתלק געווארן. אין „הומאר“ דערציילט „קטלא קניא“ דעם „אמת'ן“ מעשה העגל, ווי א קאנספיראציע־טעאריע. דערצו קומען די פעסטע קאלומס: „יארצייטן פון דער וואך“, „היינט מיט . . . יאר צוריק“, „פערל פון די ארכיוון“ און „די תגובה פון דער וואך“.

ביי יעדן שטיק שטייט פון וועלכן ארכיוו עס קומט, דער ניק פונעם שרייבער, און ווען עס איז געשריבן געווארן. די ווערטער זענען זייערע; מיר האבן נאר אויסגעקליבן און מגיה געווען דעם אויסלייג און די גראמאטיק, און וואו מיר האבן עפעס אויסגעלאזט, שטייט „[פארקירצט]“.

א גוט שבת, און האט הנאה פון לייענען!